الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

278

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

خدايى مسلما از آنچه در درون دلها است آگاه است « ( إِنَّ اللَّه عالِمُ غَيْبِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ إِنَّه عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ) . در حقيقت جمله اول دليلى است بر جمله دوم ، يعنى چگونه ممكن است خداوند از اسرار درون دلها بى خبر باشد در حالى كه تمام اسرار زمين و آسمان و غيب عالم هستى براى او آشكار است ؟ آرى او مىداند اگر به درخواست دوزخيان پاسخ مثبت گفته شود و باز به دنيا برگردند همان اعمال گذشته را ادامه خواهند داد ، همانگونه كه در آيه 28 سوره انعام صريحا آمده است : وَلَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْه وَإِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ « اگر باز گردند به سراغ همان كارهايى مىروند كه از آن نهى شده بودند ، آنها دروغ مىگويند » . علاوه بر اين ، آيه هشدارى است به همه مؤمنان كه در اخلاص نيات خويش بكوشند و جز خدا كسى را در نظر نداشته باشند كه اگر كمترين ناخالصى در نيت و انگيزه آنها باشد او كه از همه غيوب آگاه است آن را مىداند و بر طبق آن جزا مىدهد . نكته‌ها : 1 - منظور از « ذات الصدور » چيست ؟ در آيات بسيارى از قرآن مجيد ( بيش از 10 آيه ) اين جمله عينا يا با تفاوت مختصرى تكرار شده است : * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ) * . واژه « ذات » كه مذكر آن « ذو » مىباشد در اصل به معنى « صاحب » آمده است ، هر چند در تعبيرات فلاسفه به معنى عين و حقيقت و گوهر اشياء به كار مىرود ، اما به گفته « راغب » در « مفردات » اين اصطلاحى است كه در كلام عرب وجود ندارد .